Mae maen hir yn y caeau i'r gogledd o Faenor Meisgyn ac i'r dwyrain o'r A4119.

Darganfuwyd y maen hir hwn yn ystod gwaith maes cyn adeiladu traffordd yr M4.

Ar ôl y cloddio, cafodd ei symud a'i ail-godi 16.5m i'r de-ddwyrain o'i safle gwreiddiol. Mae'r garreg yn sefyll yng ngwaelod dyffryn bas sydd â nifer o ffynhonnau’n llifo i nant fechan yng ngwaelod y dyffryn, gan basio 11m i'r gogledd o'r garreg. Mae'n cynnwys slab o dywodfaen Pennant.

Yn ei safle gwreiddiol, roedd y garreg yn sefyll yn fertigol, yn cyrraedd 1.2m uwchben wyneb y ddaear amgylchynol, a oedd wedi'i chafnu gan weithgarwch anifeiliaid fferm. Roedd ochrau llydan y garreg yn wynebu'r Gogledd a'r De, gyda'r lled cyfartalog yn 1.65m, a'r trwch yn amrywio o 0.51m ar y Dwyrain i 0.39m ar y Gorllewin.

Mae arysgrif ar y garreg - "AT LAST OCT 30 1919 RW". Mae tystiolaeth ddogfennol yn dangos bod hwn wedi'i ychwanegu ar gam yn dilyn dadl ynghylch tir, yn hytrach nag ar graig naturiol yn y cae i'r Gorllewin.

Gwnaeth gwaith cloddio cyfyngedig ym 1976, wrth adeiladu’r draffordd, ddarganfod ardal hirgrwn (neu siâp cwch) o gerrig cywasgedig (1.55×1.45m) yn gorchuddio pydew bas hanner-crwn i'r Gogledd o'r garreg, yn cynnwys carreg hogi a fflint gyda gwrthrychau.

Roedd y soced ar gyfer y garreg yn cynnwys llech enfawr o dywodfaen Pennant 1.50m o led a hyd at 0.30m o drwch, yn pwyso yn erbyn y cefn; roedd ei siâp a'i chymeriad yn awgrymu ei bod wedi torri o ran uchaf y maen hir. Roedd y rhan hon o'r soced yn cynnwys ail garreg hogi hefyd.

Ychydig i'r gogledd o leoliad y garreg hon mae gweddillion sarn ganoloesol suddedig.