Tŷ Capel Meisgyn

Chapel House Miskin

Ym mhentref Meisgyn, ychydig dros bont y rheilffordd ar Heol Hensol, saif y capel prin hwn sydd wedi goroesi o ganol y 19eg ganrif ac sy'n cadw ei gymeriad gwreiddiol. Wedi'i adeiladu tua 1860 a'i agor ym mis Hydref y flwyddyn honno, gelwid y capel yn wreiddiol yn Ebenezer ac roedd yn gwasanaethu'r enwad Presbyteraidd yn yr ardal a elwid bryd hynny yn New Mill.

Yn wahanol i'r capeli mwy cyffredin a adeiladwyd mewn trefi a phentrefi yn y 19eg ganrif, mae gan y capel isel, hir hwn ddyluniad gwledig traddodiadol gyda'i wal flaen yn wynebu'r stryd. Mae'n adeilad deulawr ar safle serth, gydag un llawr i'w gweld o ochr y stryd ond deulawr yn y cefn. Mae'r waliau cerrig rwbel yn dal i ddangos rhywfaint o rendrad sy'n weddill, tra bod gan y to llechi corn simnai o frics ar yr ochr dde.

Yn wynebu'r stryd mae tair ffenestr godi heb gyrn, gyda chyntedd talcen isaf ychydig oddi ar y canol i'r chwith sy'n cynnwys drws panelog hanner gwydr ar yr ochr dde. Mae’r pen talcen chwith yn cynnwys dwy ffenestr godi ar y llawr uchaf ac adran fargodol yn erbyn y llawr isaf. Yn y cefn, mae gan y ddau lawr ffenestri codi, gyda'r lefel is wedi'i defnyddio fel ystafell yr Ysgol Sul.

Ger mynedfa'r dreif, wedi'i osod i mewn i’r wal derfyn, mae hen garreg farcio sy'n dynodi ffiniau eiddo Cwmni’r Rheilffordd Fawr.

Caewyd y capel tua 1994 ac yna cafodd ei droi'n annedd breswyl.

Am fwy o wybodaeth am hanes cymuned Pontyclun ewch i’n hamgueddfa ar-lein

crossmenu linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram