Mae’r dafarn Castell Mynach wrth ymyl yr A4119 ychydig bellter o bentref Groesfaen.

Wedi'i adeiladu yn y 1930au, mae'r enw Castell Mynach yn cyfieithu i'r Saesneg fel: “Castell y Mynachod” ac yn cyfeirio at yr hyn a ystyrir yn lleol yn hen fynachlog yr oedd y dafarn yn edrych drosto.

Mae'n debyg mai adeilad mynachlogaidd oedd hwn yn hytrach na mynachlog ac mae'r adfeilion yn dal i sefyll yn y caeau ar draws ffordd ddeuol yr A4119. Wedi'i gysegru o bosibl i Sant Cawdraf, dangoswyd gan Gomisiwn Brenhinol Henebion Cymru ym 1982 ei fod yn dŷ canoloesol gyda chwrt.

Yn wreiddiol, roedd y dafarn yn breswylfa sy'n llawer hŷn ac estynnwyd y dafarn i ddarparu lle i'r llety, ac mae bwyty'r dafarn bellach yn sefyll ar dir yr hen stablau.

I'r de o'r dafarn yn y caeau i'r dwyrain o'r ffordd ddeuol ger Tŷ'r Coleg safai Capel Llangoed. Mae hwn wedi diflannu i raddau helaeth bellach ond roedd yn sefyll yn ôl yn y 14eg Ganrif fel y'i dangoswyd ar fapiau lleol o'r cyfnod hwnnw. Am ragor o wybodaeth am hanes cymuned Pontyclun, ewch i'n amgueddfa ar-lein